E-ihracatın Pratik Yolu: Mikro İhracat Süreci ve İpuçları

Dünyanın her yerinden müşteri bulabildiğimiz bir dönemde yaşıyoruz; ancak birçok KOBİ ve girişimci için “ihracat” hâlâ masraflı, zor ve karmaşık bir süreç gibi görünüyor. İşte tam bu noktada mikro ihracat, düşük maliyetle ve minimum bürokrasiyle global pazara açılmanın en pratik yollarından biri olarak öne çıkıyor.

Bu yazıda; mikro ihracatın ne olduğunu, limitlerini, “ebat sınırı” konusundaki kritik ayrımı, neden tercih edildiğini, hangi ürünlerin daha uygun olduğunu ve mikro ihracatçı olmak için atılması gereken adımları uygulanabilir şekilde bulacaksınız.

Mikro ihracat nedir?

Mikro ihracat, belirli ağırlık ve değer limitlerini aşmayan gönderilerin; posta veya hızlı kargo/ekspres taşıyıcılar (PTT, DHL, UPS, FedEx vb.) üzerinden ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) / basitleştirilmiş beyan altyapısıyla yurt dışına gönderilmesi yöntemidir.

Klasik ihracatta çoğu zaman gümrük müşaviri, detaylı beyanname, yoğun evrak ve imza süreçleri devreye girerken; mikro ihracatta süreç daha çok yetkili kargo operatörü üzerinden dijital ve sade şekilde ilerler. Özellikle e-ticarette “sipariş geldikçe gönder” modeline çok iyi uyar.

Mikro ihracat limitleri nelerdir?

Türkiye’de mikro ihracat genel çerçevede iki temel eşik üzerinden değerlendirilir:

Kriter	Üst sınır
Azami brüt ağırlık	300 kg
Azami fatura bedeli	15.000 Euro

Bu iki şartın birlikte sağlanması beklenir. Limitlerden biri aşıldığında gönderi mikro ihracat kanalından çıkabilir ve klasik ihracat prosedürlerine yönlenebilir.

Not: Limitler ve uygulama detayları zaman içinde güncellenebileceğinden, güncel uygulamayı taşıyıcınız/operatörünüz üzerinden teyit etmeniz doğru olur.

Mikro ihracatta “ebat sınırı” var mı?

Sahada en sık karıştırılan konu budur. Kısa ve net ayrım şu şekildedir:

Mevzuatta ebat için net bir üst sınır var mı?

ETGB uygunluğu açısından belirleyici olan ana kriterler genellikle kıymet (15.000 Euro) ve brüt ağırlık (300 kg) limitleridir. Bu nedenle “ebat”, mevzuatta tek başına ana belirleyici olarak öne çıkmaz.

Uygulamada ebatı kim sınırlar?

Gönderinin kabul edilip edilmeyeceğini çoğu zaman taşıyıcının operasyonel ölçü kuralları belirler. Yani ebat fiilen taşıyıcı/hat/ülke bazında sınırlanır.

Örnek ölçü kuralı yaklaşımı (hizmete ve ülkeye göre değişebilir):

·        En uzun kenar veya yükseklik belirli bir cm değerini aşmamalı

·        Uzunluk + çevre toplamı belirli bir üst limiti geçmemeli

Önemli: Bu ölçüler; hizmete, taşıyıcıya, hedef ülkeye ve hatta hattın aktarma koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle “tek bir ebat sınırı” yerine seçilen taşıyıcı bazında kontrol yapmak gerekir.

Ebat maliyeti de belirler: Hacimsel ağırlık (desi)

Ekspres taşımacılıkta fiyatlama çoğu zaman gerçek ağırlık ile hacimsel ağırlık (desi) arasından yüksek olana göre yapılır. Bu yüzden doğru paketleme, sadece kabulü değil kârlılığı da doğrudan etkiler.

Mikro ihracat için örnek ürünler nelerdir?

Mikro ihracatta en sorunsuz ürünler genellikle hafif, küçük hacimli, katma değerli, bozulmayan ve özel izne tabi olmayan ürünlerdir. Aşağıdaki örnekler, pratikte en çok tercih edilen kategorileri özetler.

Mikro ihracata en uygun örnek ürünler

·        Tekstil ve aksesuar: tişört, sweatshirt, eşarp/şal, çorap, bere, eldiven

·        Takı ve moda aksesuarı: gümüş takı, bijuteri, saç aksesuarı, kemer, cüzdan

·        Ev/dekor: küçük dekor objeleri, mum, oda kokusu (içerik uygunluğu önemli), tablo/print

·        El yapımı ürünler: el örgüsü ürünler, el işi çantalar, makrome, kişiselleştirilmiş hediyelikler

·        Kırtasiye: defter, ajanda, sticker, kartpostal, kalemlik

·        Baskı/print ürünleri: poster/print, fotoğraf baskısı (rulo ambalajla desi avantajı)

·        Basit mekanik parçalar: küçük yedek parçalar, vida setleri (ürüne ve ülkeye göre kısıt olabilir)

Gönderilebilir ama “şartlara bağlı” ürünler (ek kontrol gerekir)

·        Kozmetik ve kişisel bakım: krem, sabun, şampuan, parfüm/kolonya (içerik/etiket, alkol/yanıcılık ve hedef ülke regülasyonları kontrol edilmelidir).

·        Gıda ve takviye ürünleri: lokum, çikolata, kuruyemiş, bitki çayı, vitamin (hedef ülkelerde ithalat kuralları sıkı olabilir; iade/ret riski yüksektir).

·        Elektronik ürünler: küçük elektronik aksesuarlar (batarya/lityum pil varsa taşıyıcı kısıtları devreye girer).

·        Sıvı/kimyasal içerikli ürünler: uçucu yağlar, temizlik ürünleri (taşıma sınıfı ve ek belge gereksinimleri doğabilir).

Genellikle zor/riski yüksek ürünler (mikro ihracatta sık problem çıkarır)

·        Yüksek riskli lityum bataryalı ürünler (özellikle yüksek kapasiteli)

·        Basınçlı/yanıcı ürünler (aerosol spreyler vb.)

·        İlaç niteliğinde ürünler ve tıbbi iddialı içerikler

·        Ülkeye göre kısıtlanan kesici/delikli aletler

·        Canlı bitki/tohum (fitosaniter kurallar nedeniyle)

Hızlı karar için mini kriter seti: Ürün tek pakette düşük desi üretmeli, bozulmamalı, hedef ülkede ithalatı yönetilebilir olmalı ve kargo maliyetini karşılayacak marj bırakmalıdır.

Neden mikro ihracat yapmalıyız?

·        Düşük maliyetle giriş: Büyük yatırım yapmadan pazar testi yapma imkânı.

·        Daha az bürokrasi: Sürecin önemli kısmı operatör altyapısıyla yürür.

·        E-ticaretle uyum: Sipariş geldikçe gönder; beklemeden satışa başla.

·        Resmî ihracat kaydı: Uygun şartlarda KDV süreçleri ve kurumsal itibar.

·        Marka değeri: Global satış, güven ve prestij sağlar.

·        Ölçeklenebilirlik: Paket ve ülke sayısı siparişle birlikte büyür.

·        Döviz geliri: Kur riskini dengelemede yardımcı olabilir.

Mikro ihracatçı olmak için ne yapmak gerekir?

Süreci üç başlıkta düşünmek işinizi kolaylaştırır: yasal altyapı, ürün ve pazar, operasyon ve kargo yönetimi.

1.      Vergi mükellefi olun: şahıs/limited/anonim; fatura ve kayıt düzeni şart.

2.      Ürün ve pazar seçin: ülke/ürün kısıtlarını baştan filtreleyin.

3.      Fatura ve belge altyapısı kurun: alıcı bilgileri, ürün tanımı, tutar, para birimi net olsun.

4.      Yetkili taşıyıcıyla çalışın: fiyat, süre, ülke kısıtları, sigorta ve iade şartlarını kıyaslayın.

5.      Satış kanallarını kurgulayın: site/pazar yeri; kargo süresi-ücreti-iade politikası şeffaf olsun.

6.      Sipariş-beyan-kargo akışını standardize edin: her sipariş rutine bağlansın.

7.      Muhasebe/KDV planını yapın: evrakları düzenli arşivleyin.

8.      İade/hasar/müşteri iletişimini tasarlayın: global memnuniyetin temeli burasıdır.

Mikro ihracatta pratik kontrol listesi

·        ETGB uygunluğu: 300 kg ve 15.000 Euro sınırları

·        Taşıyıcı ebat/desi kuralları: maksimum ölçü ve hacimsel ağırlık hesabı

·        Ülke/ürün kısıtları: ithalat kuralları ve ürün özel düzenlemeleri

·        Evrak uyumu: fatura-ürün tanımı-gönderi verisi tutarlılığı

·        Operasyon standardı: paketleme, etiketleme, arşivleme prosedürü

Sonuç

Mikro ihracat; 300 kg ve 15.000 Euro limitleri içinde kalan gönderiler için, hızlı kargo ve ETGB/basitleştirilmiş beyan altyapısıyla daha düşük maliyetli ve daha yönetilebilir bir e-ihracat başlangıcı sunar. Mevzuatta ebat tek başına ana kriter olmasa da, pratikte taşıyıcı ölçü/desi kuralları hem kabulü hem maliyeti belirler. Doğru ürün seçimi ve iyi paketleme ile mikro ihracat, küçük işletmeler için güçlü bir büyüme kaldıraçtır.