2025 ve Sonrasında Beyannamelerde YMM Tasdik Raporu: Yeni Eşikler, Kapsam ve Uyum Yol Haritası

​2025 yılı itibarıyla Gelir ve Kurumlar Vergisi beyannamelerinde yararlanılan indirim ve istisnaların önemli bir bölümü, Yeminli Mali Müşavir (YMM) tasdik raporu şartına bağlanmıştır. Bu değişiklik, vergi avantajlarından yararlanma süreçlerinde hem belgelendirme standardını yükseltmekte hem de zamanlama ve başvuru takvimini daha kritik hâle getirmektedir. Özellikle yıl kapanışı, beyan dönemi hazırlıkları ve denetim izleri açısından şirketlerin erken planlama yapması gereklidir.

1) Parasal Eşikler: Ne Zaman YMM Tasdiki Gerekir?

Uygulamada iki temel parasal sınır öne çıkmaktadır:

• Tek başına yararlanılan indirim veya istisna tutarı 500.000 TL’yi aşarsa YMM tasdik raporu zorunludur.
• Birden fazla indirim ve istisnanın toplamı 1.000.000 TL’yi aşarsa YMM tasdik raporu zorunludur.

Bu eşikler, beyanname üzerinde kullanılan avantajların tutar bazında “tasdik gerektirir” niteliğe dönüşmesine neden olur. Ayrıca bazı indirim/istisnalarda farklı parasal sınırlar veya tutar sınırı olmaksızın tasdik zorunluluğu söz konusu olabilmektedir.

2) Tasdik Zorunluluğu Getirilen Başlıca İndirim ve İstisnalar

2025 yılında da kapsamda olan ve YMM tasdik raporu gerektiren başlıca alanlar aşağıdaki gibidir:

• Teknokent kazanç istisnası
• Ar-Ge ve tasarım indirimi
• Serbest bölge kazanç istisnası
• Emisyon prim kazancı istisnası
• Yurtdışı iştirak kazançları istisnası
• Yurtdışı iştirak hissesi satış kazancı istisnası
• Yurtdışına verilen; yazılım, mühendislik, eğitim, sağlık hizmetleri kazanç istisnası
• Sınai mülkiyet hakları kazanç istisnası
• Nakdi sermaye faizi indirimi
• Teknokent sermaye desteği indirimi
• Teknogirişim sermaye desteği indirimi

Bu kalemler, uygulamada çoğu zaman çok disiplinli bir veri seti gerektirir: sözleşmeler, proje dokümantasyonu, maliyet dağıtımları, personel ve zaman kayıtları, fatura/teslim ispatları, transfer fiyatlandırması etkileşimleri ve teşvik/izin yazışmaları gibi.

3) Tutar Sınırı Olmaksızın Tasdik Gerektiren Alanlar

Bazı düzenlemelerde parasal eşik aranmaksızın YMM tasdik raporu zorunluluğu bulunmaktadır. Öne çıkan örnekler:

• Yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi
• Yatırım teşvik belgesi kapsamında uygulanan kurumlar vergisi indirimi

Bu başlıklarda “tutar küçük” yaklaşımı, tasdik zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; süreç tasarımı ve uyum dokümantasyonu esas belirleyicidir.

4) Özel Sınır: İhracat Kazançlarına 5 Puanlık KV İndirimi

İhracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık kurumlar vergisi indirimi açısından ayrıca bir eşik gündemdedir:

• 200.000 TL’yi aşan tutarlar için YMM tasdik raporu zorunludur.

Bu durum, ihracat gelirlerinin ayrıştırılması, kazanç hesap metodolojisi ve ilgili ispatlayıcı belgelerin (gümrük, fatura, navlun, müşteri sözleşmeleri vb.) daha yakından yönetilmesini gerektirir.

5) Şirketler İçin Operasyonel Etkiler ve Risk Alanları

Yeni yaklaşımın pratik etkileri üç ana başlıkta toplanabilir:

1. Takvim riski: Tasdik süreçleri belirli hazırlık süreleri gerektirir. Beyan dönemine yakın başlamak, raporun yetişmemesi veya kapsam daraltma baskısı yaratabilir.
2. Belge ve veri kalitesi riski: Yanlış sınıflandırılmış gelir/gider kalemleri, eksik proje dosyaları veya tutarsız alt kırılımlar, tasdik sürecini uzatır ve vergi riskini artırır.
3. Hesaplama metodolojisi riski: İstisna/indirim hesaplarında kullanılan yöntemlerin tutarlılığı (maliyet dağıtımı, kazanç ayrıştırma, ülke bazlı iştirak geliri analizi vb.) kritik hâle gelir.

6) Uyum Yol Haritası: Ne Yapılmalı?

Kurumsal bir yaklaşımla aşağıdaki adımlar önerilir:

• Envanter çıkarın: Beyanname üzerinde kullanılan tüm indirim/istisnaları kalem kalem listeleyin; tutarları ve eşik etkisini simüle edin.
• Dokümantasyon standartlarını belirleyin: Her teşvik/istisna için “asgari belge seti” ve sorumlu birimler netleştirilsin.
• Ön inceleme (pre-audit) uygulayın: Beyan dönemi öncesinde YMM/vergiden sorumlu ekiplerle tasdik edilebilirlik kontrolü yapın.
• Süreç sahipliği atayın: Finans–vergi–hukuk–operasyon arasında veri akışını yönetecek tekil sorumlular tanımlayın.
• Kontrol noktaları kurun: Aylık/çeyreklik kapanışlarda ilgili kalemler için kontrol listeleri ve mutabakat adımları ekleyin.

Sonuç

2025 ve izleyen yıllarda YMM tasdik raporu zorunluluğu, vergi avantajlarından yararlanmayı yalnızca “hesaplama” değil, aynı zamanda kurumsal uyum ve kanıt yönetimi konusu hâline getirmektedir. Eşiklerin takibi, kapsam kalemlerinin doğru sınıflandırılması ve güçlü dokümantasyon seti; hem vergi riskini azaltır hem de beyanname sürecini öngörülebilir kılar.

•      Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketinizin somut durumuna göre profesyonel değerlendirme yapılması önerilir.